1. Mind the art
  2. Βιβλίο

Patrick Modiano, Ναρκωμένες αναμνήσεις

γράφει ο Θοδωρής Μπόνης


«Αν μπορούσαμε να ξαναζήσουμε την ίδια ώρα, στα ίδια μέρη και στις ίδιες συνθήκες αυτά που είχαμε ζήσει, αλλά να τα ξαναζούσαμε πολύ καλύτερα από την πρώτη φορά, χωρίς τα λάθη, τα απρόβλεπτα και τους νεκρούς χρόνους… θα ήταν σαν να αντιγράφαμε καθαρά ένα χειρόγραφο γεμάτο μουντζούρες…»


Βραβευμένος με το Νομπέλ Λογοτεχνίας 2014, ο Πατρίκ Μοντιανό είναι ένας κατεξοχήν συγγραφέας της μνήμης. Μετά το «Ένα πεντιγκρί» που κυκλοφορείται από τις εκδόσεις Πόλις ακολουθεί το μυθιστόρημά του «Ναρκωμένες αναμνήσεις» σε μετάφραση της Αλεξάνδρας Κωσταράκου. Για ακόμη μία φορά ο συγγραφέας καταφεύγει στο παρελθόν, το δικό του νεανικό παρελθόν και επιχειρεί να ανασύρει ανεπαίσθητες στιγμές που ξεθωριάζουν με το πέρασμα του χρόνου. Οι αναμνήσεις που βρίσκονται εν υπνώσει ξαναζωντανεύουν με τη βοήθεια μυθοπλαστικών υποστυλωμάτων, απαραίτητων για την ανάπλαση της δομής.


Στο εν λόγω βιβλίο ορισμένες γυναικείες μορφές της εφηβικής και πρώιμης ενήλικης ζωής του Μοντιανό επανέρχονται στο φαντασιακό του προσκήνιο, όχι τόσο εμποτισμένες με το στίγμα της νοσταλγίας αλλά μάλλον ως ανάγκη καταγραφής του τετελεσμένου. Ηρωίδες του βιβλίου είναι γυναίκες των οποίων τα ίχνη έχασε ο αφηγητής παρά τις προσπάθειες που κατέβαλλε για να τις επαναπροσεγγίσει. Η Μιρέιγ Ουρουσόφ, η Ζενεβιέφ Νταλάμ, η Μαντλέν Περώ, η κυρία Υμπερσέν αλλά και πρόσωπα ανώνυμα ακροβατούν μεταξύ μυθοπλασίας και πραγματικότητας, λήθης και α-λήθειας.


«Αυτή την κυρία Υμπερσέν, ίσως ήθελα, μέχρι σήμερα, να τη σβήσω από τη μνήμη μου, όπως και άλλους ανθρώπους που συνάντησα εκείνο τον καιρό –ας πούμε ανάμεσα στα δεκαεπτά και τα είκοσι δύο μου χρόνια. Όμως, μετά από μισό αιώνα, κάποια πρόσωπα που υπήρξαν μάρτυρες στα πρώτα μας βήματα στη ζωή τελικά εξαφανίστηκαν– αναρωτιέμαι, άλλωστε, αν οι πιο πολλοί απ' αυτούς θα έκαναν τη σύνδεση ανάμεσα σ' αυτό που γίναμε και στη θολή εικόνα ενός νέου που δεν θα μπορούσαν να πουν ούτε το όνομά του».


Με γραφή που ρέει και λόγο ατμοσφαιρικό και μυστηριώδη που φτάνει στα πρόθυρα της εξομολόγησης το βιβλίο μεταφέρει τον αναγνώστη στο Παρίσι της δεκαετίας του '60, στα καφέ και τους εμπορικούς δρόμους της γαλλικής πρωτεύουσας. Δεν εκλείπουν, ωστόσο, τα στοιχεία αστυνομικής ιστορίας, η παρανομία και ο κόσμος της νύχτας που γνώρισε ο συγγραφέας από νεαρή ηλικία. Ασήμαντα περιστατικά όπως οι τυχαίες συναντήσεις, η τάση του για φυγή και οι επαναλήψεις αποτελούν αντικείμενα αναστοχασμού. Αν και ο ίδιος, όπως αναφέρει, μπορεί να επαναφέρει πρόσωπα και στιχομυθίες στη μνήμη του από το μακρινό παρελθόν, από τη σύγκρουση μνήμης και λήθης υπάρχουν ορισμένα περιστατικά που εξακολουθούν να παραμένουν στο σκοτάδι και αποζητούν μία δεύτερη ευκαιρία ζωής στη λογοτεχνική τους επανεύρεση.



Συγγραφέας: Patrick Modiano

Τίτλος στη γαλλική έκδοση: Souvenirs Dormants

Τίτλος στην ελληνική έκδοση: Ναρκωμένες αναμνήσεις

Μετάφραση: Αλεξάνδρα Κωσταράκου

Μακέτα εξωφύλλου-σχεδιασμός έκδοσης: Μαρία Τσουμαχίδου

Σελιδοποίηση: Παναγιώτης Κοντομηνάς

Εκδόσεις: Πόλις (2018)

Σελίδες: 128