1. Mind the art
  2. Θέατρο

Ο Αλέξανδρος Ράπτης μας μιλά για την παράσταση Mellonia, στο θέατρο Χώρος

συνέντευξη στην Ιωάννα Λιούτσια

Ο Αλέξανδρος Ράπτης, ιδρυτικό μέλος των Hippo Theatre Group που αυτήν την στιγμή ανεβάζουν στο Θέατρο Χώρος στην Αθήνα την παράσταση Mellonia, μίλησε στον Εξώστη για την παράσταση αυτή, τα μελλοντικά τους σχέδια, καθώς και για το πρόσφατο ταξίδι του στην Ινδία όπου πραγματοποίησε σεμινάρια ως εμψυχωτής.



Mellonia. Τι είναι η Mellonia; Είναι ένας τόπος, μια ουτοπία μια δυστοπία; Mellonia είναι το όνομα μιας τεράστιας κοινοπολιτείας, στην οποία ζουν οι άνθρωποι ενός άλλου τόπου και χρόνου, μιας άλλης πραγματικότητας, ενός παράλληλου, μελλοντικού σύμπαντος. Η Mellonia απέχει αστρικά έτη φωτός από την οποιαδήποτε δική μας καθημερινότητα. Εκεί ζουν οι άνθρωποι που έχουν επιβιώσει μετά από έναν ολοκληρωτικό πόλεμο με τις μηχανές. Σύμφωνα με τη βασική πλοκή της ιστορίας η τεχνητή νοημοσύνη εξελίχθηκε τόσο πολύ που οι μηχανές επαναστάτησαν και επιτέθηκαν στην ανθρωπότητα. Τελικά όμως οι άνθρωποι επικράτησαν σε αντίθεση με τα περισσότερα κλασικά σενάρια επιστημονικής φαντασίας. Στην Mellonia υπάρχει ένας "πλανητάρχης", που εξουσιάζει και τους ανθρώπους και τις μηχανές. Με τη βοήθεια ενός προηγμένου τεχνολογικού επιτεύγματος έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα σύστημα ελέγχου πάνω σε όλα έμβια όντα με νοημοσύνη. Η Mellonia είναι μια δυστοπία πολύ "μακριά" από το σήμερα.


Ποια είναι η σχέση της παράστασης με τις άλλες τέχνες, πλην του θεάτρου; Τα new media παίζουν κάποιον ρόλο στην παράστασή σας; Η Mellonia είναι μια παράσταση που έχει φτιαχτεί με τη συμβολή πολλών τεχνών. Το σκηνικό αποτελείται από μια κινηματογραφική οθόνη πάνω στην οποία προβάλλεται, με την βοήθεια ενός προτζέκτορα, ένα βίντεο. Η ιδιαιτερότητα του project είναι ότι στο βίντεο αυτό δεν παρακολουθούμε μονταρισμένες κινούμενες εικόνες που τραβήχτηκαν με κάποια κάμερα, αλλά τα μονταρισμένα σκίτσα ενός κόμικ, τα οποία και ζωγραφίστηκαν στο χέρι. Υπάρχει κίνηση στις εικόνες (για παράδειγμα zoom in, zoom out), αλλά το τελικό βίντεο δεν είναι animation. Επομένως μέχρι τώρα, έχουμε στοιχεία από την τέχνη του σινεμά και στοιχεία από την τέχνη του κόμικ. Μπροστά από την οθόνη βρίσκονται 3 ηθοποιοί – περφόρμερ οι οποίοι απευθυνόμενοι σε ένα μικρόφωνο, μιλούν τους διαλόγους της δράσης ή τραγουδάνε, ενώ ταυτόχρονα παίζουν και ζωντανή μουσική με τη βοήθεια ενός υπολογιστή και φυσικών οργάνων. Από αυτή την άποψη όλο το εγχείρημα μοιάζει με συναυλία. Άλλα δύο στοιχεία λοιπόν, το ένα η τέχνη της υποκριτικής και το άλλο η τέχνη της μουσικής. Παράλληλα οι περφόρμερς δρουν και ως foley καλλιτέχνες, αφού ταυτόχρονα δημιουργούν και το ηχητικό περιβάλλον του βίντεο. Τέλος, σε μερικές στιγμές υπάρχουν στοιχεία κίνησιολογίας έντονης σωματικότητας. Η Μellonia είναι μια προσπάθεια σύνθεσης πολλών τεχνών σε μια πρωτότυπη performance.


Πώς ξεκίνησε το όλο εγχείρημα; Υπήρχε κάποια ανάγκη προσωπικής έκφρασης που σας οδήγησε στην δημιουργία αυτής της παράστασης; Δεδομένου μάλιστα ότι το ευρύ κοινό σας γνωρίζει μέσα από παραστάσεις θεάτρου για παιδιά, και τώρα σας συναντούμε σε μια παράσταση για ενήλικες. Η παράσταση ξεκίνησε από μια ιδέα που ήρθε αρχικά σε μένα και μετά ολοκληρώθηκε καθώς κάναμε το κλασικό brainstorming με το άλλο μέλος των Hippo Theatre Group, Φώτη Δούσο, βρισκόμενοι μέσα στο Melbourne Arts Center τον Αύγουστο του 2016, και διαβάζοντας ένα διαφημιστικό flyer με τις παραστάσεις που παίζονταν εκεί. Γενικότερα όταν είμαστε σε κίνηση ή σε κάποιο ταξίδι μας έρχονται οι καλύτερες ιδέες μας, που τις περισσότερες από αυτές τις έχουμε υλοποιήσει, ενώ άλλες μένει να υπολοποιηθούν στο μέλλον. Μετά από ένα σύντομο διάλογο λοιπόν καταλήξαμε στην ιδέα της Mellonia, της οποίας η τελική μορφή διαμορφώθηκε μετά από αρκετή μελέτη και πολλές συζητήσεις μεταξύ μας. Σε κάθε δημιούργημα υπάρχει η ανάγκη της προσωπικής έκφρασης. Αλλιώς δεν έχει νόημα να ξεκινάει κάτι. Βέβαια πολύ συχνά δεν είναι συνειδητό το γιατί δημιουργείς κάτι. Αλλά σίγουρα προέρχεται από μια εσωτερική ανάγκη έκφρασης. Η ενασχόληση μας με διάφορα είδη τεχνών κατά την πορεία της ενήλικης ζωής μας (κινηματογράφος, μουσική, συγγραφή) ίσως μας έδωσε το έναυσμα και σίγουρα μας βοήθησε στην υλοποίηση της Mellonia. Είναι αλήθεια ότι έχουμε κάνει περισσότερες παράστασεις για παιδιά απ' ότι για ενήλικες, και έτυχε αυτή η ιδέα μας να αφορά σε ενήλικες. Για μας βέβαια το θέατρο για παιδιά δεν διαφοροποιείται από το ενήλικο θέατρο. Οπότε η Mellonia είναι ένα ακόμα Hippo project, όπως και τα προηγούμενα.



Μellonia, Αστρικό έτος ΧΚ 2059 και Ελλάδα, 2017 μΧ. Συνδέονται αυτοί οι δύο κόσμοι; Η Mellonia τοποθετείται σε ένα αστρικό έτος, δηλαδή πιθανότατα μιλάμε για εκατομμύρια έτη φωτός απόσταση από το σήμερα. Είναι πραγματικά ένας άλλος κόσμος. Η πρόθεση μας ήταν η πλοκή να τοποθετηθεί σε έναν άλλο τόπο και χρόνο, μακριά από το σήμερα, στο μέλλον, αλλά η όποια αντιστοιχία των κοινωνιών να είναι σαφής. Είναι παρόμοιο δραματουργικό τέχνασμα όπως και σε κάποια από τα έργα του Brecht, ο οποίος τοποθετώντας τα σε έναν διαφορετικά ιστορικά χρόνο και τόπο, μπορεί να επεξεργάζεται ζητήματα του παρόντος. Με την Mellonia αποστασιοποιούμαστε από το παρόν κοιτάζοντας μία κοινωνία του μέλλοντος, που όμως έχει αντιστοιχίες με την σημερινή: οι κοινωνικές ανάγκες και οι κοινωνικές παθογένειες είναι παρόμοιες. Κάτω από αυτό το πρίσμα το έργο έχει μία πολιτική διάσταση με την ευρύτερη έννοια του όρου. Η Mellonia είναι μια κοινωνία ολοκληρωτική που ελέγχεται από έναν κυβερνήτη. Είναι μια δυστοπική κοινωνία που θυμίζει αρκετά πράγματα από τις σύγχονες δυτικές κοινωνίες στην υπερβολή τους. Από κει και πέρα οι συγκρίσεις είναι αναπόφευκτες.


Μόλις επιστρέψατε από ένα θεατρικό φεστιβάλ στη Βομβάη στην Ινδία. Πώς ήταν η εμπειρία σας εκεί; Γύρω στις αρχές του 2017 μας κάλεσαν ως Hippo Theatre Group να δώσουμε κάποια σεμινάρια σε ενήλικες, αλλά και σε παιδιά στα πλαίσια του Thespo19, International Youth Theatre Festival of Mumbai. Φυσικά είπαμε ναι και αποδεχόμενος την πρόσκληση - πρόκληση με ενθουσιασμό κατέφθασα στην Βομβάη στα μέσα του Δεκέμβρη του 2017 μαζί την συνεργάτη και βοηθό μου Σίσσυ Ιγνατίδου. Το Thespo19, είναι το μεγαλύτερο διεθνές θεατρικό φεστιβάλ της Βομβάης για νέους, το οποίο γίνεται εδώ και 19 χρόνια. Ήταν μεγάλη η χαρά και τιμή μου να παρευρίσκομαι εκεί για να παραδώσω τα δύο σεμινάρια. Η πρώτη μέρα αφορούσε στο σεμινάριο "kinemo", για επαγγελματίες ηθοποιούς. Το σεμινάριο είχε πολύ μεγάλη απήχηση πριν αρχίσει καν, δεδομένου ότι είχε μεγάλη λίστα αναμονής, σε περίπτωση ακύρωσης κάποιας συμμετοχής. Το είδος του σωματικού θεάτρου που κάνουμε με τους HΙΡΡΟ, το kinemo, είχε πολύ μεγάλη ανταπόκριση στους Ινδούς ηθοποιούς, οι οποίοι διαχειρίζονται την ενέργεια τους με μεγάλη ευκολία, ενώ η σωματική διαθεσιμότητα τους είναι εκπληκτική, και η ενσυναίσθηση τους πολύ ανεπτυγμένη, στοιχεία που είναι απαραίτητα για το συγκεκριμένο στυλ θεάτρου. Μείναμε αμφότεροι ενθουσιασμένοι σε βαθμό που σκέφτομαι σε δεύτερη φάση να πάω στην Βομβάη ξανά για να δουλέψω με κάποιους από αυτούς σε μια διεθνή παραγωγή που θα φτιάξουμε μαζί. Το δεύτερο σεμινάριο ήταν ουσιαστικά ένα θεατρικό εργαστήρι με τίτλο "Το νησί των συναισθημάτων", το οποίο κάνουμε και στην Ελλάδα σε μια πιο σύντομη εκδοχή και απευθυνόταν σε παιδιά ηλικίας 6-12 ετών. Αυτό αφορούσε σε ένα βιωματικό εργαστήρι κατά τη διάρκεια του οποίου τα παιδιά συμμετείχαν σε έναν φανταστικό κόσμο, βασισμένο σε μια ιστορία του Χορχέ Μπουκάι. Στόχος του σεμιναρίου ήταν να διερευνήσουμε έννοιες όπως η συναισθηματική νοημοσύνη, η αποδοχή του εαυτού μας και η διαχείριση των συναισθημάτων μας. Στοιχεία από το kinemo υπήρχαν φυσικά και εδώ, ενώ η ανταπόκριση των παιδιών ήταν και πάλι εκπληκτική. Η εμπειρία μας από το φεστιβάλ ήταν μοναδική και στέφθηκε με μεγάλη επιτυχία.



Τι είναι το Kinemo; Θα σας παραθέσω τις τέσσερις πρώτες αρχές από το μικρό "μανιφέστο" που έχουμε γράψει για το kinemo:

1. Kinemo = kinesthetic & emotional. Το θέατρο kinemo λέγεται αλλιώς και θέατρο υψηλής ενέργειας. Tα βασικά χαρακτηριστικά του είναι το σώμα, η κίνηση, και η ενσυναίσθηση.

2. Το σημαντικότερο στοιχείο του θεάτρου kinemo είναι ο ηθοποιός.

3. Ο ηθοποιός είναι εργαλείο.

4. Το σώμα του ηθοποιού είναι ιερό.


Θα μπορούσατε, ίσως, να μας δώσετε μια ανταπόκριση από τις θεατρικές παραστάσεις που παρακολουθήσατε εκεί και γενικά από το θεατρικό κλίμα όπως το εκλάβατε; Η Ινδία είναι ένας τόπος μαγικός, πολύ διαφορετικός από τις δυτικές κοινωνίες που έχουμε συνηθίσει, με τεράστια πολιτιστική παράδοση, η οποία είναι εμφανής και στην καθημερινότητα. Ειδικά η Βομβάη είναι, θα έλεγα, η Νέα Υόρκη της Ινδίας με 20 εκατομμύρια πληθυσμό, πληθώρα πολιτιστικών εκδηλώσεων και ποικίλων μορφών καλλιτεχνικής έκφρασης. Το θέατρο ανθεί στην Βομβάη, οι παραστάσεις είναι πολυάριθμες και η σχέση των Ινδών με το θέατρο πολύ βαθιά, ουσιαστική και πληθωρική. Με ενθουσιασμό διαπίστωσα την φοβερή θεατρική τους παιδεία και την λαχτάρα της θεατρικής δημιουργίας.

Γενικότερα, η θετική ενέργεια των Ινδών είναι κάτι που θα μου μείνει αξέχαστο και εννοείται πως μέσα απ΄ αυτό το ταξίδι έχει ανοίξει ένας δρόμος που θα παραμείνει ανοιχτός για τα υπόλοιπα χρόνια της καλλιτεχνικής μου πορείας.



Ποια είναι τα μελλοντικά σας σχέδια, ως Hippo Theatre Group; Στόχος της ομάδας μας είναι η επικοινωνία και η προσφορά. Να καταφέρουμε δηλαδή να επικοινωνήσουμε τις καλλιτεχνικές μας ανησυχίες και να προσφέρουμε ό,τι θετικό μπορούμε στους αποδέκτες τους. Στόχος μας επίσης είναι να ταξιδέψουμε. Να επικοινωνήσουμε με όσο περισσότερους ανθρώπους μπορούμε, σε όσα πιο πολλά μέρη του κόσμου μπορούμε. Τα αμέσως επόμενα σχέδια μας λοιπόν ικανοποιούν άμεσα αυτούς τους στόχους, αφού διοργανώνουμε τρεις μεγάλες περιοδείες στην Ευρώπη, την Αμερική και την Αυστραλία. Ταυτόχρονα ελπίζουμε μέσα στην χρονιά να κυκλοφορήσει το βιβλίο μας που αφορά στο kinemo, σε ελληνικά και αγγλικά.




Πληροφορίες για την παράσταση

Mellonia
των Φώτη Δούσου και Αλέξανδρου Ράπτη (Hippo Theatre Group)

Θέατρο Χώρος
(Πραβίου 6, Βοτανικός – Μετρό Κεραμεικός)


Πρεμιέρα: Δευτέρα 15 Ιανουαρίου 2018
Παραστάσεις: Κάθε Δευτέρα και Τρίτη στις 21.15


Συντελεστές:
Παίζουν: Ελένη Ευθυμίου, Αποστόλης Κουτσιανικούλης, Γιώργος Σοφικίτης
Κείμενο: Φώτης Δούσος, Αλέξανδρος Ράπτης
Σχεδιασμός κόμικ: Βάλια Καπάδαη, Παύλος Παυλίδης
Μοντάζ: Αλέξανδρος Ράπτης
Animation: Λίλυ Κοντοδήμα
Σκηνικά - Κοστούμια: Κατερίνα Χατζοπούλου
Κίνηση: Μίκα Στεφανάκη
Τεχνικός Σχεδιασμός: Αποστόλης Κουτσιανικούλης
Επικοινωνία: Μαριάννα Παπάκη
Μουσική: Ηippo Theatre Group, Πάρης Φράγκος, Ελένη Ευθυμίου
Σκηνοθεσία - Παραγωγή: Ηippo Theatre Group (Φώτης Δούσος, Αλέξανδρος Ράπτης)