1. Θέματα

Απομιμήσεις μιας ζωής: Αγαπητό μου (θεατρικό) κοινό

γράφει η Ιωάννα Λιούτσια

Εχθές παρακολούθησα μία από τις φετινές παραστάσεις του ΚΘΒΕ στη Μονή Λαζαριστών. Αντίθετα απ' ό,τι συνήθως όμως δεν μου γεννήθηκε η ανάγκη να μιλήσω για την παράσταση αλλά για το κοινό. Κριτική για ένα κοινό, θα μπορούσε να είναι ο εναλλακτικός τίτλος του άρθρου αλλά προτίμησα τελικά τον παρόντα. Αυτόν που απευθύνεται ευθέως σαν σε γράμμα στο κοινό και που θυμίζει και το βιβλίο του Έρικ Σμιτ, Αγαπητέ θεέ. Θεός δεν είναι άλλωστε και το κοινό στο θέατρο;


"Αγαπητό μου κοινό, σ' ευχαριστώ που ήρθες στο θέατρο. Χαίρομαι πολύ γι' αυτό. Ξέρω πως περιμένεις κάτι από μένα, από σκηνής, από την παράσταση. Ήρθες με προσδοκίες ή σε φέρανε τυχαία αλλά θα προσπαθήσω να περάσεις όμορφα, όπως κι αν μεταφράζεται αυτό. Θα σεβαστώ την παρουσία σου. Θέλω όμως κι εσύ να σεβαστείς τη δική μου. Ξέρεις αγαπητό μου κοινό, περιμένω κι εγώ κάτι από σένα. Περιμένω να μην ανοίγεις το κινητό σου και φωτίζει ο τόπος όλος από αυτό το μπλε ενοχλητικό φως τυφλώνοντας τους υπόλοιπους θεατές, αποκόπτοντάς τους από την παράσταση και δίνοντας το σήμα στον ηθοποιό "δεν με νοιάζει τι πασχίζεις να μου πεις εσύ εκεί πάνω". Ξέρεις κοινό μου, δεν έχει σημασία αν είμαστε σε θέατρο 500 θέσεων ή 20. Ούτε δικαιολογίες χωράνε - "μα μόνο εγώ το έκανα;". Μεγάλοι άνθρωποι είμαστε κοινό – και πίστεψέ με ποτέ δεν είδα κάποιον κάτω από 30 να το κάνει – ας μην κρυβόμαστε πίσω απ' το δάχτυλό μας. Ξέρεις τι άλλο θα ήθελα αγαπητό μου κοινό; Να απενεργοποιείς το κινητό σου. Ποτέ στη δόνηση, τότε είναι που θα ενοχλήσει όλο το θέατρο. Κι αν προς θεού το ξεχάσεις ανοιχτό και χτυπήσει, σε ξορκίζω, κοινό μου, μην το σηκώσεις! Κάνε αυτό το δώρο στον εαυτό σου. Μείνε μία – δύο ώρες μακριά απ' τον "έξω κόσμο". Για κάποιον λόγο βρίσκεσαι εδώ, στο θέατρο. Ζήσ'το.






Θα ήθελα και κάτι ακόμη αγαπητό κοινό. Να μην είσαι αγενές. Μη φωνάζεις σαν τον τελάλη πριν αρχίσει η παράσταση "άντε ξεκινάτε". Δεν είμαστε δούλοι στη γαλέρα, δεν είμαστε τηλεόραση να παίξουμε ή να σταματήσουμε όποτε θελήσεις εσύ. Δεν είσαι πολιτισμένος απλώς και μόνο επειδή ήρθες στο θέατρο. Κι ακόμη κι αν δεν σου αρέσει η παράστασή μας, κοινό μου, δεν χρειάζεται να σχολιάζεις δυνατά "τι έργο είναι αυτό;" και "ωραία λόγια, διδακτικά" ή "αυτό πληρώσαμε να δούμε;". Δεν θέλω να σε τρομάξω κοινό μου αλλά το πρόβλημα εδώ μπορεί να είναι και δικό σου που δεν είδες πού πας, που δεν διαβάσες πριν πχ την υπόθεση του έργου. Με ποιον τρόπο κοινό μου αποφασίζεις ποια παράσταση θα δεις; Κι αν βρέθηκες τυχαία, κι αν έκανες λάθος, κι αν η παράσταση όντως δεν είναι καλή (δεν γίνεται να μας αρέσουν τα πάντα, απόλυτα φυσιολογικό!) τότε μπορείς ή να καθήσεις ήσυχα να τη δεις ή πάλι ήσυχα, χωρίς να ενοχλείς τους άλλους να φύγεις. Ήσυχα να φύγεις κοινό μου, όχι χτυπώντας τακούνια ή μιλώντας κοντά στην πόρτα της εξόδου δυνατά. Και να σου πω και κάτι τελευταίο που με πληγώνει βρε κοινό μου; Μη φεύγεις λίγο πριν τελειώσει η παράστασή μου μόνο και μόνο για να ξεπαρκάρεις το αυτοκίνητό σου, ειδικά το καλοκαίρι. Τι θα κερδίσεις, δέκα λεπτά; Σ' έκανα μιάμιση ώρα να γελάσεις ή να σκεφτείς, δεν αξίζω τα δέκα λεπτά σου; Αυτά τα δέκα λεπτά σεβασμού; Για σένα παίζω.

Ναι αγαπητό μου κοινό, για σένα παίζω. Χωρίς εσένα δεν υπάρχω. Μα σκέψου πως ίσως κάπως να μην υπήρχες κι εσύ ως άνθρωπος, ως σκεπτόμενο ον, χωρίς εμένα. Είμαστε συνεργάτες σ' αυτό, μαζί δουλεύουμε στο θέατρο, ας είμαστε εντάξει ο ένας προς τον άλλον στη συνεργασία μας αυτή. Αυτά είχα να σου πω κοινό μου, κι άμα σου φαίνονται υπερβολικά σου ορκίζομαι πως είναι αλήθεια πέρα ως πέρα. Θα σε ξαναδώ σύντομα, σήμερα, αύριο και κάθε μέρα κάπου εκεί έξω.

Με αγάπη και σεβασμό,

το θέατρό σου".