1. Θέματα

Απομιμήσεις μιας ζωής: μια εποχή σε safe mode

γράφει η Ιωάννα Λιούτσια

Με ρωτάνε τελευταία οι άνθρωποι που συναντώ, τι κάνω, πώς τα πάω. «Είμαι σε "safe mode", όπως όλοι» τους απαντάω. «Τι θες να πεις μ' αυτό;», επιμένουν εκείνοι. Να, πώς να το πω..είμαι σε κατάσταση ασφαλούς λειτουργίας που λέμε στους υπολογιστές. Τρέχω (τη ζωή μου) μόνο με τα προεγκατεστημένα προγράμματα, με ό,τι έχω ήδη μάθει ή με ό,τι είναι απαραίτητο για την επιβίωσή μου. Φαγητό στα βιαστικά, λεωφορεία και ταξί από τη μια δουλειά στην άλλη, καθάρισμα την Κυριακή τα πάνω πάνω, καμιά ευχή στο messenger, Σάββατο βράδυ να πιούμε καμιά μπύρα έξω, νάϋλον ντέφια και ψόφια κέφια. Είμαι και είμαστε λειτουργικοί, μα όχι άνθρωποι, όχι ζωντανοί οργανισμοί. Δεν σπαρταράμε, αντίθετα όλοι και πιο πολύ μαγκωνόμαστε, περιοριζόμαστε, ακινητοποιούμαστε ώσπου στο τέλος δουλεύουν μόνο οι άκρες των δαχτύλων μας για να σερφάρουμε απ' το τάμπλετ ή το κινητό μας.


Κι εκεί, στο ίντερνετ και τα social media, αποτυπώνεται τόσο καθαρά αυτή η εσωστρέφεια και αυτός ο μισανθρωπισμός μας. Έχουμε γίνει μια κοινωνία αγενών. Το να μιλήσεις ευγενικά σε κάποιον ή να του χαμογελάσεις πχ στον δρόμο, σ' έναν χώρο εργασίας ή σε μια υπηρεσία, θεωρείται από παράξενο εώς ύποπτο. Πέρα από τους ανθρώπους που γνωρίζουμε ήδη, τα προεγκατεστημένα προγράμματα που λέγαμε και πριν, γινόμαστε όλοι και πιο διστακτικοί στις επαφές μας με άλλους, νέους ανθρώπους. Ας αναλογιστούμε λίγο ποια είναι κάποια από τα κυρίαρχα "αστεία" και "memes" του facebook.



Πόσα αστεία δεν κυκλοφορούν που παραλλάζοντας λίγο τον τρόπο λένε: "μην μου μιλάτε πριν πιω καφέ", "για να καταλάβει και να μη μου μιλήσει ανακατεύω τον καφέ μου, αργά, με μαχαίρι", "όσοι δουλεύουν με κόσμο θα πρέπει να δικαιούνται να ρίχνουν μια σφαλιάρα τη μέρα χωρίς κυρώσεις", "μια απ' τις αγαημένες μου δραστηριότητες τα Σαββατοκύριακα είναι να μην μου μιλάει κανείς", "εν τω μεταξύ όταν πίνω τι συμπαθητικοί που είστε όλοι", "άλλη μια μέρα που δεν συνεννοούμαι με κανέναν", "είναι ρατσιστικό να κάνεις διακρίσεις και να μην τους βρίζεις όλους", "με παίρνουν τηλέφωνο με απόκρυψη. Εντωμεταξύ εγώ δεν το σηκώνω ούτε στους γνωστούς" . Και ειλικρινά, θα μπορούσα να συνεχίσω επ' άπειρον γιατί αγαπώ και τις λίστες μα δεν θα το κάνω γιατί και το νόημα πιάσατε και σίγουρα όλοι σας τα έχετε δει κι ίσως αναρτήσει κιόλας.


Άλλωστε, είναι κι άλλα που θέλω να θίξω. Πόσο υποδηλωτικό της εποχής μας είναι αυτό το μίσος προς τη Δευτέρα. Πόσο αθώες οι γελοιογραφίες του Αρκά που δείχνουν όλους τους μήνες και όλες τις μέρες – κυρίως τις μέρες – να θέλουν να μείνουν στα κρεβατάκια τους και να μην σηκωθούν; Είναι τεμπελιά ή σημάδι κοινωνικής – συλλογικής κατάθλιψης; Όσο μας σκεπάζει μια κουβέρτα είμαστε καλά, διαφορετικά, όπως λέει κι ο δημοφιλής στα σόσιαλ Snoopy "it's too peoply out there". Κι ο σύγχρονος άνθρωπος φαίνεται να συμφωνεί.


Προτιμούμε την ασφάλειά μας, τα κεκτημένά μας. Ξεσπάμε στους λογαριασμούς μας στο ίντερνετ που σωρηδόν ανεβάζουμε αστειάκια σαν τα προαναφερθέντα. Κι έπειτα πέφτουμε πάντα από τα σύννεφα όταν ο λόγος μας γίνεται πράξη, όταν η κοινωνία μας αποδεικνύεται βίαιη και στην πράξη. Εμείς τι φταίμε, άλλωστε, αστείο ήταν, πλάκα κάναμε, όπως και στο σχολείο που κοροϊδεύαμε ο ένας τον άλλον. Πλάκα κάναμε. Εμείς είμαστε πάντα καλοί. Εμείς αναρωτιόμαστε γιατί είναι όλοι "ηλίθιοι" ή "τοξικοί" γύρω μας, γιατί δεν αναγνωρίζεται η αξία μας, γιατί δεν βρίσκουμε κάποιον να μας αγαπήσει γι' αυτό που είμαστε. Μια κοινωνία με σύνδρομο καταδίωξης, μια κοινωνία που φυλάγεται, μια κοινωνία που δυστυχεί και περιμένει..θαύματα.


Υγ. κι αφού όλοι στα δύσκολα – ακόμη κι οι πολιτικοί – στρέφονται στην ποίηση, και πάντα την τιμητική του έχει ο Αλεξανδρινός, ιδού κι εγώ, με την Μονοτονία του:


Την μιά μονότονην ημέραν άλλη
μονότονη, απαράλλακτη ακολουθεί. Θα γίνουν
τα ίδια πράγματα, θα ξαναγίνουν πάλι -
οι όμοιες στιγμές μας βρίσκουνε και μας αφίνουν.

Μήνας περνά και φέρνει άλλον μήνα.
Αυτά που έρχονται κανείς εύκολα τα εικάζει·
είναι τα χθεσινά τα βαρετά εκείνα.
Και καταντά το αύριο πια σαν αύριο να μη μοιάζει.