1. Θέματα

Ἄγνωστες ἱστορίες σέ μικρά, κενημένα "χαρτάκια"

Τοῦ Τάσου Γέροντα

Τά Αὐστριακά Ταχυδρομεία κατά τά τελυταῖα χρόνια ἐκδίδουν μιά φορά τόν χρόνο ἕνα εἰδικό γραμματόσημο. Γιά ποιόν λόγο μνημονεύω τά εἰδικά γραμματόσημα τῆς Αὐστρίας; ἐπειδή δέν εἶναι τυπωμένα σέ χαρτί! Σήμερα θά δοῦμε δύο κεντημένα.



Τό πρῶτο κεντημένο γραμματόσημο κυκλοφόρησε τό 2005 καί παρίστανε τό φημισμένο λουλούδι τῶν Ἄλπεων, τό ἐντελβάις. Τό ἑπόμενο κυκλοφόρησε τό 2008 καί ἀπεικονίζει τή γεντιανή. Ἡ γεντιανή, ὅπως καί τό ἐντελβάις δημιουργήθηκε στό στούντιο τῆς Αὐστριακῆς ἑταιρείας κεντητικῆς Hämmerle & Vogel. Αὐτό τό εἰδικό γραμματόσημο ταξιδεύει σέ ὅλον τόν κόσμο καί ἀφηγεῖται τήν ἱστορία τῆς τέχνης τοῦ κεντήματος καθώς καί τοῦ ἀλπικοῦ φυτοῦ. Τά νήματα καί τά χρώματα πού χρησιμοποιήθηκαν ἀκολουθοῦν τή φυσική μορφή τοῦ φυτοῦ Clusius gentian (gentiana clusii), τό ὁποῖο ὁ βασιλιάς Γέντιος τῆς Ἰλλυρίας ἀνακάλυψε περίπου 200 χρόνια πρίν ἀπό τή γέννηση τοῦ Χριστοῦ.

Τό γραμματόσημο μᾶς δίνει ἕνα ἔργο τέχνης, τοῦ ὁποίου ἡ συμβολική καί συλλεκτική ἀξία ξεπερνοῦν κατά πολύ τήν ὀνομαστική ἀξία τῶν 3,75 €. Οἱ ποιητές καί οἱ στοχαστές ἐπαίνεσαν τίς θεραπευτικές δυνάμεις τῆς γεντιανῆς πού βρίσκονται στίς ρίζες της. Πολλά παραμύθια καί μύθοι κεντήθηκαν γύρω ἀπό τό καθαρό μπλέ τῶν πετάλων του. Τό μπλε εἶναι τό χρῶμα τῆς δημιουργίας τοῦ οὐρανοῦ καί τῶν ὑδάτων. Οἱ ρομαντικοί ἀνέδειξαν τό μπλέ λουλούδι ὡς σύμβολο τῆς πίστης καί τῆς λαχτάρας. Σέ ἕνα γραμματόσημο ἡ τέχνη τοῦ κεντήματος μετατρέπει τήν αὔρα, τόν μύθο καί τόν συμβολισμό τῆς γεντιανῆς σέ φιλοτελικό γεγονός.



Τό δεύτερο γραμματόσημο ἀπεικονίζει τή μόδα τοῦ κεντήματος κατά τό μέσον τοῦ 18ου αἰώνα. Ἡ αὐτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία λάτρευε νά κεντάει. Συνεπῶς καί οἱ κυρίες τῆς Αὐλῆς της κεντοῦσαν γιά νά κερδίσουν τήν εὔνοιά της. Οἱ αὐλικοί, ἄν ἤθελαν νά διατηρήσουν τή θέση τους στήν αὐλή, ἔπρεπε νά θαυμάζουν τήν τέχνη τοῦ κεντήματος καί τά ἔργα τῶν κυριῶν.


Ὅλες στήν αὐτοκρατορία κεντοῦσαν μέ τήν τεχνική Petit Point. Ἀπό τό 1720 ἕως τό 1775, τό Petit Point ἦταν ἡ ἀποκλειστική τεχνική τοῦ κεντήματος τῆς ἀριστοκρατίας τῆς Βιέννης. Σύμφωνα μέ πρότυπα ζωγραφισμένα στό χέρι, βασίλισσες καί πριγκίπισσες χρησιμοποιοῦσαν μεγεθυντικό φακό γιά νά κεντοῦν 19 x 19 βελονιές ἀνά τετραγωνικό ἑκατοστό πάνω στή βάση. Τό τριαντάφυλλο ἔγινε τό ἀγαπημένο μοτίβο τῆς κεντητικῆς κοινωνίας καί χρησιμοποιήθηκε γιά νά διακοσμήσει τά προσωπικά ἀξεσουάρ κάθε κυρίας τῆς Αὐλῆς.


Ἡ τεχνική Petit Point ἔγινε βιεννέζικο πολιτιστικό ἀγαθό μέ αὐτοκρατορική ἐπιστολή καί σφραγίδα ἀνώτερης κατηγορίας. Ἀποτελεῖ ἕνα διεθνῶς γνωστό σῆμα κατατεθέν γιά ὑψηλῆς ποιότητας ἀναμνηστικά ἀπό τή Βιέννη. Ἡ ἐφαρμογή τῆς τεχνικῆς Petit Point σέ ἕνα γραμματόσημο ἀποτελεῖ καινοτομία. Πάλι ἡ ἑταιρεία κεντητικῆς Hämmerle & Vogel προσφέρει στίς συλλογές τῶν φιλοτελιστῶν ἕνα νέο ἔργο τέχνης: τό γραμματόσημο Petit Point. Μετά τήν ἐπιτυχή ἔκδοση τοῦ ἐντελβάις καί τῆς γεντιανῆς, τό "Τριαντάφυλλο" ἐπιλέχθηκε γιά νά ἐπεκτείνει τή σειρά τῶν κεντημένων ἔργων τέχνης σέ μέγεθος ἑνός γραμματοσήμου.