1. Mind the art
  2. Βιβλίο

Μιχάλης Μακρόπουλος, Ἑλένη Κοφτεροῦ «Ἄρης».

Τοῦ Τάσου Γέροντα

Μιχάλης Μακρόπουλος, Ἑλένη Κοφτεροῦ «Ἄρης», ἐπιστολική νουβέλα. Ἐκδόσεις Κίχλη 2021.



72 σελίδες σέ ὑψηλῆς ποιότητας χαρτί 120 γραμμαρίων, μέ ἄψογη ἐκτύπωση καί ὑπέροχη ἔκδοση. Μόνο πρόβλημα ὁ φόβος τοῦ τελικοῦ «ν»: τό βυθό, τό βράχο, δέ θά μποροῦσες.


Βρισκόμαστε κάποτε στό μέλλον. Ἡ ἀνθρωπότητα ἔχει ἤδη κατορθώσει νά στείλει ἐπανδρωμένες ἀποστολές στόν πλανήτη Ἄρη. Ἐδῶ, μία τριμελής ἑρευνητική ὁμάδα κατοικεῖ σέ ἕναν θόλο καί βγαίνουν στό ἐρημικό τοπίο τοῦ Ἄρη μόνο γιά τούς σκοπούς τῶν μελετῶν τους. Εἶναι ὁ Πιέρ, ὁ Ἰβάν καί ὁ ... Εἶναι ὁ ἀνώνυμος, ὁ ὁποῖος ἀλληλογραφεῖ μέ τή γυναίκα του στή Γῆ. Κι ἐνῶ αὐτός εἶναι ἀνώνυμος, ἡ γυναίκα του ὀνομάζεται Ἑλένη.


Αὐτός στά πρῶτα του μηνύματα τῆς περιγράφει τό τοπίο τοῦ πλανήτη καί τούς συντρόφους του, τούς τόσο διαφορετικούς μεταξύ τους Πιέρ καί Ἰβάν. Ὅμως βαθμιαῖα ἡ ἐρημιά πού τούς περιβάλει ἐπηρεάζει καί τούς τρεῖς, ἀλλά μέ διαφορετικό τρόπο. Κι ἀφοῦ ἐπηρεάζει καί τόν ἐπιστολογράφο μας, ἀναπόφευκτα ἐπηρεάζει καί τήν Ἑλένη.


Ἡ ἐρημιά καί ἡ ἡσυχία τοῦ Ἄρη ταράζει τόν Πιέρ. Τόν ὁδηγεῖ σέ ἀκατάσχετη φλυαρία. Περιγράφει ἀσταμάτητα τό πόσο θά ἤθελε νά μετατρέψει τόν Ἄρη σέ Γῆ. Ἀντίθετα, ἡ ἐπίδραση στόν Ἰβάν εἶναι ἐντελῶς διαφορετική. Τόν κάνει σιωπηλό, ἀπόμακρο. Καί τελικά τόν ἐνσωματώνει στόν πλανήτη.


Ἀπό τούς τρεῖς μόνον ὁ ὁμιλητής μας ἀντέχει λίγο περισσότερο. Κι αὐτό ὀφείλεται στήν ἐπικοινωνία του μέ τήν Ἑλένη.Αὐτός σέβεται τήν ἐρημιά καί τήν ἡσυχία τοῦ περιβάλλοντός του, ὅμως προσπαθεῖ μέσα ἀπό τήν ἀλληλογραφία νά μήν παρασυρθεῖ. Δέν μπορεῖ νά ἀκούσει μουσική, τοῦ μοιάζει παράταιρη μέ τόν κόσμο πού τόν περιβάλλει. Προσπαθεῖ μέ τή μνήμη νά ζωντανέψει αὐτά πού δέν ὑπάρχουν γύρω του. Ἐδῶ θυμίζει τήν «Ἀστυνομία τῆς μνήμης» τῆς Γιόκο Ὀγκάουα.


Ἡ Ἑλένη ἀντιλαμβάνεται τήν ἀγωνία του νά κρατήσει μνῆμες, λέξεις, εἰκόνες, τόν ἑαυτό του. Τόν βοηθᾷ ὅσο μπορεῖ μέ τά γράμματά της καί μέ ἕνα ἠχογραφημένο μήνυμά της. Προσπαθεῖ νά τόν κρατήσει, μήπως ἔτσι μπορέσει κι αὐτή νά κρατηθεῖ ἐν τῇ ἀπουσίᾳ του.


Ὅμως ὁ Ἄρης εἶναι ἀμείλικτος . Θά ἀπορροφήσει κι αὐτόν. Τό καταλαβαίνουμε. Σταματᾷ τίς προσφωνήσεις. Ἀρχίζει νά γράφει μέ μορφή ἀπομνημονευμάτων μᾶλλον, παρά ἐπιστολῶν. Ὁ ἀπροσμέτρητος χῶρος καί ὁ ἀναπόφευκτος χρόνος πού τούς χωρίζουν, τελικά θά τούς χωρίσουν. Θά τό ἀντιληφθοῦν, θά τό ἀποδεχτοῦν. Ἀκολουθοῦν πιά διαφορετικούς δρόμους, προσβλέποντας, ἐλπίζοντας στήν ὁριστική συνάντηση στό ἐπέκεινα. Στό ἐπέκεινα πού ἔχει τή μορφή τρυφερῆς, κοινῆς ἀνάμνησης.


Μία νουβέλα τόσο πλούσια σέ λέξεις, σέ συναισθήματα γιά ἕναν τόσο φτωχό, ἔρημο, ἥσυχο Ἄρη. Ἄλλο ἕνα συγκλονιστικό βιβλίο τοῦ Μιχάλη Μακρόπουλου, τώρα μέ τήν ποιητική πινελιά τῆς Ἑλένης Κοφτεροῦ.


Ἡ μνήμη δέν ἀντικαθιστᾷ ὅ,τι δέν ὑπάρχει, ὅμως, ἄν χαθεῖ, τό κενό εἶναι τρομακτικό, ἡ μοναξιά ἀμείλικτη καί ἡ νοσταλγία μονάχα μιά ἐνοχλητική σκοτοδίνη.

Σ'ἕναν πλανήτη χωρίς ζωή φτωχαίνει τραγικά ἡ γλώσσα. Ὅλες οἱ σημασίες τῶν λέξεων χάνονται, ἐκτός ἀπ' αὐτήν τῆς ἐρημιᾶς.