1. Mind the art
  2. Βιβλίο

Ἰωάννα Μπουραζοπούλου "Τί εἶδε ἡ γυναῖκα τοῦ Λώτ"

Τοῦ Τάσου Γέροντα



"Ἴσως ἡ πραγματικότητα νά μήν εἶναι παρά ὁμαδική παραίσθηση, σκέφτηκε ὁ Φιλέας Μπούκ, βλέποντας τά κύματα τῆς Μεσογείου νά σκᾶνε στόν τσιμεντένιο μόλο τοῦ Παρισιοῦ".


Μέ τήν πρόταση αὐτή ξεκινᾶ τό μυθιστόρημα τῆς Ἰωάννας Μπουραζοπούλου. Ξαφνιάζει ἀλλά δέν ἐκπλήσσει. Ὅσοι διαβάζουν τά βιβλία της, γνωρίζουν τήν ἱκανότητά της νά πλάθει διαφορετικά περιβάλλοντα πάνω στή Γῆ. Ἐδῶ ἡ ἀλλαγή ξεκίνησε ἀπό τή Νεκρά Θάλασσα. Ἡ στάθμη της ἄρχισε νά ἀνεβαίνει, χωρίς κανείς νά γνωρίζει τό γιατί. Δέν σταμάτησε παρά μόνον ὅταν τά νερά της ἔφτασαν στό Παρίσι, ἐξαφανίζοντας τά Βαλκάνια, τήν Ἰταλία, τή Βόρεια Ἀφρική. Ἡ Γῆ ἄλλαξε. Πολλά ἑκατομμύρια ἀνθρώπων ἔγιναν πρόσφυγες στόν Βορρᾶ. Ἡ Κοινοπραξία τῶν Ἑβδομηνταπέντε μοιάζει νά κυβερνᾶ τόν κόσμο. Ἕνα περίεργο ἁλάτι βγῆκε στήν ἐπιφάνεια καί ἀλλοίωσε τό περιβάλλον, ἕνα βιολετί ἁλάτι μέ θαυματουργές ἰδιότητες. Ἡ Κοινοπραξία ἵδρυσε τήν Ἀποικία, ὅπου ἀσχολοῦνται μέ τήν ἐξόρυξη τοῦ ἁλατιοῦ καί τήν ἀσφαλή μεταφορά του στήν ἕδρα τῆς Κοινοπραξίας. Ἔχει διοριστεῖ ἕνας Κυβερνήτης, ὁ ὁποῖος κάθε μέρα παραλαμβάνει τίς ὁδηγίες τῆς Κοινοπραξίας μέ καράβι. Τό καθεστώς πού ἐπικρατεῖ στήν Ἀποικία τό μαθαίνουμε μέσα ἀπό ἀποσπάσματα ἐπιστολῶν τῶν ἕξι ἰσχυρότερων προσώπων τῆς Ἀποικίας μετά τόν Κυβερνήτη. Μέσα ἀπό ἀντικρουόμενες συνήθως περιγραφές μαθαίνουμε τίς συνθῆκες ζωῆς, περιβάλλοντος, ἐργασίας, συμμαχιῶν καί δολοπλοκιῶν, φατριῶν καί ὁμάδων. Τίποτα δέν εἶναι ὅπως στόν ἔξω κόσμο, οὔτε κἄν ἡ ἀτμόσφαιρα ἥ ἡ θἀλασσα γύρω τους. Φόβος καί καχυποψία, ὀργή καί δουλικότητα, ὑποταγή καί αὐτονομία, ἀγάπη καί μίσος, σάρκα καί πνεῦμα παλεύουν καί συνεργάζονται, χτίζοντας ἀπάνθρωπα ἀνθρώπινους χαρακτῆρες. Τόσο πού καθιστᾶ δύσκολο γιά τόν ἀναγνώστη νά ἀποφασίσει ἄν κάποιον τόν συμπαθεῖ ἤ τόν ἀντιπαθεῖ. Ὅμως οὔτε κι ἐδῶ λείπουν οἱ ἐκπλήξεις.


Ὁ Φιλέας Μπούκ ἐπί τριάντα χρόνια ἔστηνε γιά τούς κυριακάτικους Times τοῦ Λονδίνου ἕνα περίεργο ἐπιστολόλεξο, χρησιμοποιῶντας γράμματα ἀναγνωστῶν τῆς ἐφημερίδας. Αὐτή ἡ ἱκανότητά του νά βρίσκει μοτίβα εἶναι πού ὤθησε τήν Κοινοπραξία νά τοῦ ἀναθέσει νά ἀποκρυπτογραφήσει τίς ἐπιστολές τῶν ἕξι καί νά διαπιστώσει τί ἀκριβῶς συνέβη στήν Ἀποικία καί πῶς ὁδηγήθηκε στό χάος. Κι ἐκεῖ ὁ Φιλέας Μπούκ διέπρεψε!


Στίς τελευταῖες μόλις σελίδες μαθαίνουμε τί ἀκριβῶς συνέβη, τί ὄντως συνέβη στήν Ἀποικία. Καί, ὅπως ὅλο τό σκηνικό πού ἔστησε ἡ συγγραφέας μέ τήν Ἀποικία εἶναι πέρα ἀπό τή φαντασία, ἔτσι καί τά πραγματικά γεγονότα ξεπερνοῦν τή φαντασία.


Μέ τήν κατάλληλη χρήση λέξεων καί φράσεων ἡ Μπουραζοπούλου στήνει ἕναν κόσμο διαφορετικό, ἄγνωστο, ἀπρόβλεπτο, σκοτεινό. Τελικά μᾶς ἔδωσε ἄλλο ἕνα ἐξαιρετικό βιβλίο, τό ὁποῖο κυκλοφορεῖ μεταφρασμένο στά ἀγγλικά, γαλλικά καί βουλγαρικά. Τό 2013 ἡ ἀγγλική ἐφημερίδα Guardian τό κατέταξε στά καλύτερα βιβλία ἐπιστημονικῆς φαντασίας τῆς χρονιᾶς, καί ἦταν ὑποψήφιο γιά τό British Science Fiction Association Award τῆς ἴδιας χρονιᾶς. Ἀκόμα ἕνα βιβλίο τῆς Μπουραζοπούλου,πού ἐπιβεβαιώνει τόν κανόνα "ὅταν ξεκινᾶς ἕνα βιβλίο τῆς Μπουραζοπούλου, τό μόνο πού μπορεῖς μέ σιγουριά νά περιμένεις εἶναι πώς θά διαβάσεις κάτι πού δέν περιμένεις".