1. Θέματα

Σάν σήμερα τό 1934, Κάρλ Σέιγκαν

Τοῦ Τάσου Γέροντα


Σάν σήμερα, 9 Νοεμβρίου, τό 1934 γεννήθηκε ὁ Κάρλ Ἔντουαρντ Σέιγκαν.(Παλαιότερη ἑλληνική προφορά: Σαγκάν). Ἦταν ἀπό τούς πλέον διακεκριμένους αστρονόμους καί ἀστροφυσικούς καί πολύ ἀγαπητός σέ ὅλο τόν ἐπιστημονικό χῶρο. Ἐπίσης ἔγραψε ἐκλαϊκευμένα ἐπιστημονικά ἔργα καί ἕνα βιβλίο ἐπιστημονικῆς φαντασίας, τό "Ἐπαφή (Contact)" τό 1985, πάνω στό ὁποῖο βασίστηκε ἡ ὁμώνυμη ταινία τοῦ 1997. Ὑπῆρξε ἀκόμη συνιδρυτής τῆς ἐπιστήμης τῆς αστροβιολογίας μέ τόν Τζόσουα Λέντερμπεργκ. Κέρδισε παγκόσμια φήμη ὡς ὁ τηλεπαρουσιαστής καί ἀφηγητής τῆς περίφημης ἐπιστημονικῆς σειρᾶς 13 ἐπεισοδίων Cosmos A Personal Voyage, ἡ ὁποία ἀπέσπασε βραβεῖα Emmy καί μεταδόθηκε γιά πρώτη φορά τό 1980. Τή σειρά παρακολούθησαν περισσότεροι ἀπό 600 ἑκατομμύρια ἄνθρωποι σέ περισσότερες ἀπό 60 χῶρες, καθιστῶντας την τήν πλέον διαδεδομένη στό εἶδος της. Τό ἐντυπωσιακῆς εἰκονογράφησης βιβλίο μέ τόν ἴδιο τίτλο μεταφέρει στό χαρτί ὅσα θαυμάσια παρουσίασε ὁ Σέιγκαν στήν ὀθόνη.



Γεννήθηκε στό Μπρούκλιν τῆς Νέας Ὑόρκης. Οἱ γονεῖς του ἦσαν ἑβραϊκῆς καταγωγῆς. Ὁ πατέρας του, Σάμ Σέιγκαν, ἦταν ἐργάτης σέ βιοτεχνία ἔνδυσης καί ἡ μητέρα του Ραχήλ Μόλυ Γκρούμπερ ἦταν νοικοκυρά. Ὁ Σέιγκαν πῆρε τό πτυχίο του ἀπό τό Πανεπιστήμιο τοῦ Σικάγου τό 1955 καί τό μεταπτυχιακό του στή Φυσική τό 1956, ἐνῶ ὁλοκλήρωσε τή διδακτορική του διατριβή τό 1960 στήν ἀστρονομία καί τήν ἀστροφυσική. Δίδαξε στό Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ ἕως τό 1968, ὁπότε καί μετακόμισε στό Πανεπιστήμιο Κορνέλ. Ἐκεῖ ἔγινε καθηγητής τό 1971 καί διηύθυνε δικό του ἐργαστήριο. Συνεισέφερε στίς περισσότερες μή ἐπανδρωμένες διαστημικές ἀποστολές πού ἐξερεύνησαν τό ἡλιακό σύστημα. Συνέλαβε καί ἐκτέλεσε τήν ἰδέα τοῦ πρώτου συμπαντικοῦ μηνύματος σέ διαστημόπλοιο πού προοριζόταν νά περάσει τά σύνορα τοῦ ἡλιακοῦ συστήματος. Ἐπρόκειτο γιά μία πλάκα ἀνοδιωμένου χρυσοῦ στό Pioneer 10. Συνέχισε νά ἐπεξεργάζεται τά σχέδιά του καί ἕνα περισσότερο λεπτομερές μήνυμα στάλθηκε στό διάστημα μέ τό διατημικό πρόγραμμα Voyager. Ὁ Σέιγκαν δίδασκε στό Κορνέλ ἕνα εἰδικό τμῆμα κριτικῆς σκέψης ἕως τόν χρόνο τοῦ θανάτου του. Τό τμῆμα εἶχε περιορισμένο ἀριθμό συμμετοχῶν, ἄν καί προσπάθησαν νά τό παρακολουθήσουν ἑκατοντάδες φοιτητῶν. Ἐπέλεγε μόλις 20 ἄτομα ἀπό ἕναν τεράστιο σωρό αἰτήσεων ὑπό τή μορφή δοκιμίου. Τό τμῆμα σταμάτησε μετά τόν θάνατό του.



Ὁ Σέιγκαν ἦταν ὑπέρμαχος τῆς ἕρευνας γιά ἐξωγήινη ζωή. Οὐσιαστικά ἔπεισε τήν ἐπιστημονική κοινότητα νά στρέψει μεγάλα ραδιοτηλεσκόπια στό μακρινό διάστημα, γιά νά ἀκούσει πιθανά σήματα ἀπό εὐφυεῖς ἐξωγήινες μορφές ζωῆς. Διετέλεσε ἀρχισυντάκτης τοῦ ἐπιστημονικοῦ περιοδικοῦ πλανητικῆς ἕρευνας Ἴκαρος ἐπί 12 ἔτη. Ἐκτός ἀπό συνιδρυτής τῆς Πλανητικῆς Ἑταιρείας, ἦταν καί μέλος τοῦ διοικητικοῦ συμβουλίου τοῦ Ἰνστιτούτου SETI. Ἄλλωστε στά πλαίσια τοῦ SETI ἔγραψε μέ τόν Ρῶσο φυσικό Ἰωσήφ Σκλόφσκι τόν τρίτο τόμο τῆς σειρᾶς τών βιβλίων του γιά τό Σύμπαν. Ὁ πρῶτος τόμος ἦταν "Τό Σύμπαν", ὁ δεύτερος "Ἡ ζωή στό Σύμπαν" καί ὁ τρίτος "Εὐφυής ζωή στό Σύμπαν". Ὅλα κυκλοφόρησαν στά ἑλληνικά ἀπό τίς ἐκδόσεις Ὠρόρα ἀλλά ἐδῶ καί χρόνια ἔχουν ἐξαντληθεῖ.

Ὁ Σέιγκαν, ἀφοῦ ὑπέφερε ἀπό μυελοδυσπλασία γιά δύο χρόνια καί ἔλαβε τρεῖς μεταμοσχεύσεις μυελοῦ τῶν ὀστῶν ἀπό τήν ἀδελφή του Κάρολ, πέθανε ἀπό πνευμονία στήν ἡλικία τῶν 62 ἐτῶν στό Κέντρο Ἕρευνας Καρκίνου Fred Hutchinson στό Σηάτλ τῆς Οὐάσιγκτον, νωρίς τό πρωί τῆς 20ης Δεκεμβρίου 1996.


Μία ἀπό τίς πολλές ρήσεις του: Ὁ ἄνθρωπος εἶναι τό μέσο γιά τό Σύμπαν νά γνωρίσει τόν ἑαυτό του