1. Θέματα

Σάν σήμερα τό 2001, Μιχάλης Δερτοῦζος.

Τοῦ Τάσου Γέροντα


Ὁ Μιχάλης Δερτοῦζος γεννήθηκε στήν Ἀθήνα στίς 5 Νοεμβρίου 1936. Βίωσε τή σκληρότητα τοῦ πολέμου, τῆς πείνας καί τῆς δυστυχίας, ἔχοντας μάλιστα τόν ρόλο τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς οἰκογένειάς του, ρόλο πού τοῦ ἀνέθεσε ὁ πατέρας του, Λεωνίδας, ἀξιωματικός τοῦ Πολεμικοῦ Ναυτικοῦ ἀπό τήν Ἄνδρο, ὁ ὁποῖος ἔλειπε διαρκῶς σέ ἐπιχειρήσεις στή Μεσόγειο καί τό Αἰγαῖο.


Μοναχοπαίδι, εἶχε τήν τύχη νά ὑποστηρίζεται ἀπό τούς γονεῖς του, οἱ ὁποῖοι τόν ἔστειλαν στό Κολλέγιο Ἀθηνῶν. Ὅπως ὁ ἴδιος ἔχει διηγηθεῖ σέ συνεντεύξεις του, ἄν καί μέτριος μαθητής τά πρῶτα χρόνια, βρῆκε ἀπέναντί του τόν καθηγητή του τῶν μαθηματικῶν, ὁ ὁποῖος μέ τήν καθοδήγηση καί τίς συμβουλές του τόν μετέτρεψε σέ ἄριστο μαθητή.


Ἀπό τό Κολλέγιο Ἀθηνῶν ἀποφοίτησε τό 1954. Ἐκμεταλλεύθηκε μία ὑποτροφία τοῦ Ἱδρύματος Fulbright καί ἔφυγε γιά τό Ἀρκάνσας, γιά νά σπουδάσει ἠλεκτρολόγος μηχανικός. Τρία χρόνια μετά πῆρε τό bachelor, ἐνῶ τό 1959 ἦταν ἡ σειρά τοῦ master. Ὁ Μιχάλης Δερτοῦζος εἶχε ἤδη βρεῖ τόν δρόμο του. Ὑπέβαλε αἴτηση καί ἔγινε δεκτός στό φημισμένο Τεχνολογικό Ἰνστιτοῦτο τῆς Μασσαχουσέτης (Μ.Ι.Τ.), ὅπου καί ὁλοκλήρωσε τό διδακτορικό του τό 1964 καί προσλήφθηκε ὡς ἐπίκουρος καθηγητής.


Ἀπό τό 1973 ἕως τόν θάνατό του τό 2001 διετέλεσε τακτικός καθηγητής τῆς ἐπιστήμης τῶν ὑπολογιστῶν καί τῆς μηχανικῆς στό τμῆμα EECS (Electrical Engineering and Computer Science) τοῦ M.I.T. Τό 1974 ἀνέλαβε τή διεύθυνση τοῦ προγράμματος M.A.C. (Multiple Access Computer-Ὑπολογιστής πολλαπλῆς πρόσβασης), τό ὁποῖο ἤδη λειτουργοῦσε στό Μ.Ι.Τ. Ἀπό τά πρῶτα πράγματα πού ἔκανε, ὅπως ὁ ἴδιος εἶχε παραδεχθεῖ σέ μία ἀπό τίς λιγοστές του συνεντεύξεις, ἦταν ἡ μετονομασία τοῦ προγράμματος σέ Ἐργαστήριο τῆς ἐπιστήμης τῶν ὑπολογιστῶν (L.C.S.-Laboratory for Computer Science) «γιά νά ἀκούγεται λιγότερο σάν χάμπουργκερ καί περισσότερο σάν ἐργαστήριο».


Ὁ Δερτοῦζος προέβλεψε ἀπό πολύ νωρίς τήν ἐπέκταση τῆς χρήσης ἠλεκτρονικῶν ὑπολογιστῶν, καί μαζί μέ τόν ἐπίσης ἑρευνητή τοῦ Μ.Ι.Τ. Νίκολας Νεγρεπόντε ὑπῆρξε ἀπό τούς πρωτοπόρους σέ πολλούς τομεῖς τής τεχνολογίας, ἀνάμεσα στούς ὁποίους καί τόν Παγκόσμιο Ἱστό.

Τό ὅραμα τοῦ Μιχάλη Δερτούζου γιά ἕνα διαδίκτυο μέ ἀνθρώπινο πρόσωπο σχεδόν ταὐτίζεται μέ αὐτό πού ἀποκαλεῖται web 2.0, ἤ ἀλλιῶς μέ τήν ἐξάπλωση τῶν κοινωνικῶν δικτύων. Ἐπίσης οἱ ψηφιακές προφητεῖες του δέν περιορίζονται μόνο σέ αὐτό τό κομμάτι. Ἡ θέση του γιά μία τεχνολογία στήν ὑπηρεσία τοῦ ἀνθρώπου καί ὄχι τό ἀντίστροφο σχετίζεται ἄμεσα μέ τό ἑπόμενο βῆμα τῆς ἀνάπτυξης τοῦ διαδικτύου, τόν σημασιολογικό ἱστό καί τήν «ἔξυπνη» ἀναζήτηση.

Γιά κάποιους, μία ἔκφανση τοῦ Web 3.0.


Χαρακτηριστική εἶναι ἡ ἀναφορά τοῦ Τίμ Μπέρνερς-Λί, πατέρα τοῦ ἴντερνετ, γιά τή συμβολή τοῦ Δερτούζου στή δημιουργία καί ἐξέλιξη τοῦ διαδικτύου: «Χωρίς τόν Μιχάλη ἴσως δέν θά ὑπῆρχε www. Οἱ δικές μου ἰδέες ἦσαν σκόρπιες καί ἄτακτες. Ὁ Δερτοῦζος τούς ἔδωσε στόχο καί μορφή, αὐτός ἔκανε ὅσα χρειάζονταν γιά νά πιάσουν τόπο καί νά γίνουν ἀποδεκτές».


Ὁ Μιχάλης Δερτοῦζος πέθανε σάν σήμερα, στίς 27 Αὐγούστου 2001 στό Γενικό Νοσοκομεῖο τῆς Μασαχουσέτης, σέ ἡλικία 65 ἐτῶν. Τάφηκε στό Α' Νεκροταφεῖο Ἀθηνῶν.